Havensteder start in september van dit jaar met het aanpakken van de scheuren en verzakkingen in de huizen van 48 bewoners aan de Mare en de Enk. De aanpak gaat ongeveer een jaar duren en bewoners die tijdelijk hun huis moeten verlaten kunnen in die periode terecht in een wisselwoning in de wijk. Hedy van den Berk, voorzitter van de raad van bestuur van Havensteder, zegt dat er goed is nagedacht over de vloerconstructie: “In de praktijk merk je dat er veel beweging in de bodem zit, waardoor met deze constructie op deze specifieke locatie dit probleem zich voordoet.”
Bewoner Joop de Snoo, die zelf in de afgelopen jaren zijn huurwoning flink heeft opgeknapt, denkt dat het probleem ergens anders vandaan komt: “Rond 1927, toen deze woningen zijn gebouwd, hebben de bouwvakkers onder de muur waar we nu over praten een ondersteuning aangebracht.” En die hebben ze, volgens De Snoo, bij de renovatie van de woningen weggehaald: “En ze hebben de vloer verzwaard, met een zandcementvloer. Ja, dan gaat het zakken. Daardoor krijgen we scheuren.”
Oplossingen
De Snoo heeft na de bewonersavonden van de corporatie nog steeds zijn twijfels over of de oplossingen van Havensteder voor hem wel goed uit gaan pakken. Tot nu toe is hij van de verbeteringen die de corporatie aan zijn woningen heeft doorgevoerd, eigenlijk alleen maar slechter geworden. De Snoo had namelijk al behoorlijk wat aan zijn eigen huurwoning opgeknapt: “Ik had al een zandcementvloer, met vloerverwarming. En die kreeg ik niet meer terug. Ik had de hele badkamer gedaan, nieuwe electra aangelegd. Alles is weggeknipt.”
Ook Ger Horstink, die in onze eerste reportage uitgebreid vertelde over de problemen in zijn huis, is nog niet helemaal overtuigd over de oplossingen die Havensteder aandraagt. Hij maakt zich, net als andere bewoners uit de straat, nog steeds zorgen over de vergoeding. In eerste instantie heeft Havensteder de bewoners 1250 euro geboden voor het opnieuw inrichten van de woning na het oplossen van de problemen, maar dat bedrag is inmiddels flink verhoogd. Havensteder heeft niet alleen 2000 euro toegezegd als compensatie voor het ongemak, ook krijgen de bewoners los daarvan nog geld voor een vloer en het opnieuw behangen en stucen van de muren. Volgens Horstink gaat Havensteder zelfs nog verder: “Als je straks na oplevering hulp nodig hebt voor het opknappen van je huis willen ze helpen met behangen, schilderen, vloer leggen, dat hebben ze toegezegd.”
Grotere plaatje
“We zijn in 2007 al gestart met het verbeterplan in Vreewijk. Wat toen niet is gezien, is dat deze woningen op een andere manier gefundeerd zijn dan de rest van de woningen in de wijk”, aldus bestuursvoorzitter Hedy van den Berk. De constructie waarvoor is gekozen, waarin gebruik wordt gemaakt van “korrels in de vloer om het draagvermogen te vergroten”, zorgt nu voor verzakking en scheuren. Volgens Van den Berk is er niet per se iets gemist, maar komen er tijdens een renovatie vaak dingen aan het licht die je van tevoren niet helemaal kunt voorzien. “Nu is het een hersteloperatie die we gaan doen. Dat is heel vervelend, vooral voor de bewoners die nu weer een aantal weken hun huis uit moeten”, aldus Van den Berk.
Het feit dat er, vrijwel direct na de eerste publicatie van OPEN Rotterdam, een informatieavond werd georganiseerd schoot bij veel bewoners in het verkeerde keelgat. Zij hadden namelijk het gevoel dat ze hun problemen éérst aan de grote klok moesten hangen voordat ze werden gehoord. Van den Berk begrijpt de frustratie, maar zegt dat de timing van de avond niets met de publicatie van OPEN te maken heeft: “Ik snap dat iedereen zit te springen om informatie. Wij zijn aan zet. We hebben de bewonersavond gehouden niet omdat jullie [OPEN Rotterdam, red.] langskwamen maar omdat we toen de informatie compleet hadden.” Bewoners laten weten dat de informatieavond is georganiseerd terwijl de projectleider van Havensteder, die verantwoordelijk is voor de communicatie met bewoners van de Mare en de Enk, nog op vakantie was.
Tevreden
“We hebben een prachtig verbeterplan uitgevoerd, maar we zien nu ook wel problemen ontstaan.” Volgens Van den Berk moet er daarom een breder gesprek worden gevoerd: “We kunnen die problemen deels oplossen, maar deels ook niet. En dat maakt wat mij betreft dat we het gesprek moeten voeren: Hoe gaan we dat doen in deze stad met die vooroorlogse woningen, waar niet alleen in de ingrepen maar ook in het onderhoud veel extra geld naartoe moet.” Wat betreft Van den Berk moet hierin gekeken worden naar andere manieren om onderhoud van die woningen te financieren: “Moeten corporaties dat gaan betalen? Hoeveel is het ons waard om ‘museum-achtige’-gebieden in de stad te behouden? Is het redelijk om die rekening helemaal bij corporaties neer te leggen?” Het zijn geen vragen waar de bestuursvoorzitter antwoord op heeft: “Maar dit is in ieder geval geen houdbaar model.”
Horstink en De Snoo wachten gespannen af wat de hersteloperatie van Havensteder ze oplevert. Maar het gevoel dat Havensteder niet goed weet wat er speelt in de wijk, blijft de boventoon voeren: “Er staan woningen leeg, soms al meer dan een jaar”, zegt De Snoo. En hoewel Havensteder zegt dat het probleem met de scheuren alleen maar speelt in De Enk en De Mare, hoort De Snoo daar toch andere dingen over: “Maar wij zijn de bewoners die wat laten horen, een straat verderop hebben ze gewoon soortgelijke problemen.”