Eerste plan leegstandsverordening moet in november klaar zijn: ‘opnieuw met stofkam door gemeentelijk bezit’

Wethouder Astrid Kockelkoren (PRO) heeft op donderdag 3 september tijdens de actualiteitenraad toegezegd dat er in november 2026 een plan komt voor het invoeren van een leegstandsverordening. Met zo’n verordening kunnen pandeigenaren worden beboet als ze hun vastgoed leeg laten staan. Die toezegging deed ze naar aanleiding van vragen gesteld door raadslid Emin Başoğlu (SP) over een onderzoek van OPEN Rotterdam naar de leegstand van gemeentelijk vastgoed. “Het is ongelofelijk frustrerend om in een tijd van een wooncrisis panden leeg te hebben staan in je stad. Dat willen we koste wat het kost voorkomen”, aldus Kockelkoren.

Başoğlu vindt dat de gemeente niet transparant genoeg is over het leegstaande vastgoed dat ze bezitten: “Deze cijfers kwamen niet uit een gemeentelijk overzicht, maar uit vasthoudend journalistiek onderzoek van OPEN Rotterdam.” Volgens hem is gemeentelijk vastgoed publiek bezit en is het daarom belangrijk dat raadsleden en Rotterdammers goed worden geïnformeerd over de staat ervan. Hij vindt het daarnaast onacceptabel dat de gemeente in zijn optiek een afweging maakt tussen publiek belang en geld: “De publieke waarde van dit vastgoed moet zwaarder wegen dan de opbrengsten.”

Bedrijfsvoering
Het standpunt dat leegstand onwenselijk is, lijkt breed te worden gedragen binnen zowel de oppositie als het college. Serkan Soytekin (DENK) benadrukt dat: “Een van de redenen van leegstand is zelfs dat de panden zonder huurders meer waard zouden zijn bij verkoop. Dan wordt de gemeente een bedrijf.” Iets dat volgens Soytekin niet de bedoeling is. Hij pleit ervoor dat het leegstaande gemeentelijke vastgoed direct wordt ingezet op wijkniveau: “Voor sociale initiatieven.” Hij krijgt bijval Erik Verwij (VVD): “Leegstand is eigenlijk best wel zonde. In die zin zijn we het eens dat het zoveel mogelijk moet worden voorkomen.”

Wethouder Diederik van Dommelen (VVD) laat in een reactie weten de achtergrond van de vragen te begrijpen. “Onnodige leegstand is niet gewenst, maar in principe staat er geen enkel pand leeg zonder reden. Of dat nou onderhoud, voorbereidende verkoop of veiligheid is. Dat is het uitgangspunt van hoe wij met ons eigen vastgoed omgaan.” Desalniettemin kan Van Dommelen zich vinden in het punt dat er meer duidelijkheid moet komen. Hij geeft aan binnen korte termijn met een schriftelijk overzicht met nieuwe leegstandscijfers van gemeentelijk vastgoed naar de raad stuurt.

Nationaal Programma Rotterdam Zuid
Een groot deel van het leegstaande gemeentelijke vastgoed staat in de focuswijken van het Nationaal Programma Rotterdam Zuid. In een deel van deze wijken, zoals Carnisse en Bloemhof, heeft de gemeente de afgelopen jaren veel vastgoed opgekocht. Het idee hierachter is het opknappen en verbeteren van de panden en leefomgeving, maar in veel gevallen blijven deze aangekochte woningen jarenlang leegstaan. Onacceptabel, volgens Kevin van Eikeren (PRO): “Het grootste issue is dat het voornamelijk woningen zijn die met belastinggeld aangekocht zijn en leegstaan. Heeft het NPRZ hier als blind paard aangekocht of zat hier een plan achter?” Wat hem betreft wordt het plan voor de leegstandsverordening uit het coalitieakkoord snel in de praktijk gebracht.

Wethouder Kockelkoren kan zich daarin vinden, maar wil zelfs een stap verder gaan: “Er zijn 93 panden die in technische staat zo slecht zijn dat ze niet in voorlopig gebruik kunnen geworden. Maar wat we toezeggen is nog een keer met de stofkam door de hele gemeentelijke portefeuille te gaan om te kijken of die afweging wel echt goed is gemaakt.” Volgens de wethouder kan dat mogelijk resulteren in meer tijdelijk gebruik van nu leegstaand vastgoed. Kockelkoren laat daarnaast weten dat er ook geen panden meer worden gekocht in de focuswijken: “We zetten nu in op al die panden voor 2030 weer in gebruik nemen. De panden die we al in bezit hebben gaan we opknappen en we gaan alles op alles zetten om leegstand te voorkomen.”