De Holocaustherdenking bij Loods 24 in Rotterdam heeft donderdag veel losgemaakt. Al vooraf ontstond discussie over de uitnodiging van de Israëlische ambassadeur, die samen met burgemeester Carola Schouten aanwezig was bij de herdenking. Tijdens de plechtigheid werd korte tijd geprotesteerd, wat leidde tot sterk verdeelde reacties. Waar de een vindt dat de demonstranten zich “moeten schamen”, heeft de ander juist felle kritiek op de aanwezigheid van de ambassadeur: “Het is hypocriet, fout.”
“Natuurlijk begrijp ik dat het mensen raakt en ik probeer uit te leggen waarom het alleen vandaag voor ons zo belangrijk is dat we dat even loslaten”, zegt Theo Kemperman. De voorzitter van de stichting Loods 24 en Joods Kindermonument reageert kort na de jaarlijkse herdenking van de bijna 7.000 Joodse Rotterdammers en ongeveer 700 Joodse kinderen uit Rotterdam die werden vermoord tijdens de Tweede Wereldoorlog. Rondom de editie van dit jaar was het onrustig vanwege de komst van de Israëlische ambassadeur. Zo meldt Rijnmond.
Die laatste was nog maar net begonnen met zijn toespraak toen vanuit het publiek door een tiental mensen leuzen werden geroepen. Een aantal van hen draaide zich demonstratief om en stond met de rug naar de ambassadeur. De plechtigheden werden daarop korte tijd stilgelegd zodat de actievoerders door de massaal aanwezige politie weggevoerd konden worden. “We willen vandaag al die mensen herdenken die hier vermoord zijn. En dat betekent niet dat we morgen of overmorgen doen alsof er niets aan de hand is”, vervolgt Kemperman.
De Rotterdam Palestina Coalitie – een samenwerking van een groot aantal maatschappelijke organisaties dat zich inzet voor de Palestijnse zaak – en twee politieke partijen uit de gemeenteraad wilden dat zijn stichting de uitnodiging aan de Israëlische ambassadeur introk. Als de diplomaat dan toch komt, zou Schouten moeten wegblijven bij de herdenking, vonden ze. Ze wezen op het bloedige en nietsontziende optreden van Israël op de Gazastrook. Vele tienduizenden Palestijnen zijn daarbij omgekomen, onder hen ook veel kinderen. Er staat amper een gebouw overeind.
Kemperman blijft nog steeds achter de aanwezigheid van de ambassadeur staan. “De Israëlische ambassadeur staat vandaag en nu voor de staat Israël. Die is opgericht na de shoah, als toevluchtsoord voor alle Joden die nog leefden. Voor de mensen die het hebben overleefd en waarvan de familie nu in Israël woont, is die ambassadeur toch de vertegenwoordiger van een belangrijke staat voor hen.”
‘Jullie moeten je schamen’
Het VVD-Kamerlid Ulyssee Eillian zat in het publiek. Hij kon zich tijdens de verstoring van de plechtigheden niet inhouden. “Julie moeten je schamen”, beet hij de actievoerders toe toen die werden weggeleid. “De Holocaust is de ergste gebeurtenis in de geschiedenis van de mensen. Systematische, planmatige moord op 6 miljoen Joden”, reageert hij achteraf.
“Als je dit verstoort, dan vergelijk je dit met een oorlog in het Midden-Oosten. Ik vind dat ongelofelijk. Je kunt op allerlei momenten je punt maken, maar niet op deze plek waar ook kinderen afgevoerd zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog”, zegt hij stellig.
In aanloop naar de herdenking bij de momenten ‘De Muur’ en het Joods Kindermonument aan de Stieltjesstraat sloot de politie toegangswegen af. Mensen mochten alleen demonstreren op een aangewezen plek. Dit demonstratievak lag meer dan 400 meter van de beide monumenten af. Actievoerders die toch naar de Stieltjesstraat wilden, werden door de politie tegengehouden en naar het demonstratievak gestuurd.
‘Mijn familie is uitgemoord’
Benji de Levie werd ook tegengehouden. ”Geen genocide-ambassadeur bij genocide herdenking’ staat op het protestbord dat hij bij zich heeft. De Rotterdammer is zelf Joods en zet zich al decennia in voor Palestina. Hij is weggestuurd door de politie en stopt met lopen om uit te leggen waarom hij hier is. Maar een agent komt meteen op hem af en vraagt hem door te lopen richting het demonstratievak.
“Ik wil diep protesteren vanwege het feit dat iemand die ambassadeur is van de genocide het woord krijgt op de herdenking van de genocide waarbij, net als bij veel andere mensen, ook mijn familie is uitgemoord”, vertelt De Levie kort daarna. “Je nodigt niet iemand die genocide vertegenwoordigt uit op een manifestatie die genocide probeert te herdenken.”
De aandacht wordt plotseling getrokken door een demonstrant in een scootmobiel. “Ik heb nog vijf maanden te leven! Ik heb nog vijf maanden te leven!”, schreeuwt hij naar de politie, maar die is onverbiddelijk. Ook hij moet naar het demonstratievak.
De Levie, de man in de scootmobiel en een groepje van zo’n tien demonstranten maken geen haast. “Free, free, free Palestine” roepen ze meerdere keren terwijl ze voortsjokken. Een van hen draagt een stuk karton met de tekst ‘Never again is now’.
Aanwezigheid burgemeester
“Op dit moment wordt genocide gepleegd door het land dat hier een krans gaat leggen. Dat is hypocriet, is fout”, zegt een vrouw uit de groep. “Het is belachelijk dat de burgemeester daar ook bij aanwezig is, terwijl haar uit verschillende hoeken is gevraagd dit niet te doen.”
De burgemeester kwam dus toch, Carola Schouten hield een korte toespraak en legde met politiechef Tolga Koklu een krans bij beide monumenten. “Vandaag is het geen dag van de statements. Vandaag is een dag van herdenken”, zegt ze. “De ambassadeur is uitgenodigd door de stichting Loods 24, die hier jaarlijks de herdenking organiseert. Dat is de kern waar het voor mij om gaat, namelijk dat onze bijna 6800 inwoners nooit meer terugkwamen.”