Overal in Rotterdam draaien planten en dieren op volle toeren om de aankomende winter te overleven. De stad zit vol slimme winterstrategieën die je pas ziet als je weet waar je op moet letten. De gebroeders Groen wandelen door Het Park en komen daar bijvoorbeeld de Rhododendron tegen.
“Deze plant gaat op een heel grappige manier met de kou om. Hij laat namelijk zijn bladeren hangen”, begint Kevin Groen te vertellen. “Het lijkt erop dat hij zich op die manier als het ware uitdroogt, zodat er minder water in de bladeren zit en hij dus minder kan bevriezen. Bevriezen is natuurlijk schadelijk voor de plant”, legt de bioloog verder uit. Hoewel de plant dus futloos kan ogen met zijn hangende bladeren, is dus niets minder waar. “Ook krult hij zijn blad om zich te beschermen tegen koude winden”, vult hij aan. “Maar zodra de kou voorbij is, zul je de bladeren weer op zien leven en gaan ze vanzelf weer mooi horizontaal staan.”
“Sommige dieren zoeken ook de warmte van de stad op”, vervolgen de gebroeders. Zo merken ze een blauwe reiger op aan de waterkant. “Normaal gaan ze naar het zuiden als het koud wordt, maar ze hebben nu geleerd dat het in de stad in de winter ook wat warmer is. Dus zoeken ze daar nu plekken op”, legt Kevin uit.
Een echte winterheld is de springstaart. Een klein diertje van hooguit een paar millimeter groot. “Ze leven in de bodem en zorgen er bijvoorbeeld voor dat de gevallen bladeren worden gecomposteerd en weer als voedingsbodem kunnen dienen voor ander leven”, legt Marvin uit.
Ze kunnen ook vrieskou overleven. “Het is een van de eerste soorten die antivries in het bloed heeft. Ze kunnen daarmee voorkomen dat, zelfs als het vriest, er geen ijskristallen vormen in het bloed. Dat doen ze door suiker of eiwitten in hun bloed te pompen”, legt Kevin uit.
Het is een truc die ook door ijsproducenten wordt gebruikt bij de productie van allerlei soorten ijs die gewoon in de supermarkt te koop zijn. “Normaal stoppen ze best wat vet in de ijsjes om het een mooie vorm te geven en goed bij elkaar te houden. Maar met antivriesmoleculen, zoals die bij de springstaart hun werk doen, kunnen ze daarmee ook de ijsjes mooi vormgeven. Dan krijg je geen grote ijskristallen en zullen ze mooier blijven”, besluit Kevin.