De bouw van 15.106 Rotterdamse nieuwbouwwoningen wordt jaren vertraagd. Dit komt doordat tientallen Rotterdammers bezwaar maken tegen de plannen. Ze zijn bijvoorbeeld bang voor veel schaduw op hun eigen woning, toename van het aantal auto’s in hun wijk of overlast door bouwwerkzaamheden. Het maken van bezwaar kan soms wel jaren doorgaan. En tijdens het hele bezwaarproces wordt er niet gebouwd.
George Verhaegen uit Feijenoord is een van de vele Rotterdamse bezwaarmakers. Samen met een groepje andere wijkbewoners heeft hij klachten over drie verschillende woningbouwprojecten in zijn wijk: ‘De Kaai’, ‘Mallegattoren’ en ‘Bestemmingsplan Feijenoord’. Samen zijn deze goed voor 1325 woningen.
Naast zorgen over bouwoverlast en toename van de parkeerdruk ziet Verhaegen een groot probleem: “Deze woningen zijn niet voor de minder verdienende Rotterdammer”. Volgens hem komt hier alleen maar “import” te wonen en heeft de wijk zelf helemaal niets aan de nieuwe woontorens. Deze “morele” reden is voor hem de grootste drijfveer om bezwaar te maken.
Bezwaar maken
De gemeente maakt plannen over wat ze met een stuk grond in de stad wil doen. Zo’n plan heet een bestemmingsplan. In het bestemmingsplan staat of de grond moet worden gebruikt voor bijvoorbeeld wonen, horeca of groen. Wanneer de gemeente een nieuw bestemmingsplan maakt, mogen bewoners uit de buurt dit bekijken. Ze krijgen dan ook de kans om hun mening te geven en bezwaar te maken. De gemeente kan besluiten of ze het bestemmingsplan wil aanpassen op basis van de bezwaren. Daarna krijgen bewoners het nieuwe plan weer te zien.
Het kan zo zijn dat bewoners hierna nog steeds niet tevreden zijn met het bestemmingsplan. Om opnieuw bezwaar te maken, moeten ze naar de Raad van State. Dit is de hoogste rechtbank van Nederland. Hier moeten ze in beroep gaan tegen het bestemmingsplan. Een rechter bepaalt dan of de bezwaren terecht zijn. Het kan soms wel meer dan een jaar duren voordat een zaak behandeld wordt.
Slagingskans
Momenteel zijn er in Rotterdam 22 woningbouwprojecten vertraagd. Bij sommigen, zoals het project ‘Rijnhaven’ (3000 woningen), zijn alle klachten inmiddels wel afgehandeld maar is de bouw nog niet verder gegaan. Andere projecten staan mogelijk nog jaren stil, zoals RISE aan het Hofplein (1400 woningen). De 22 projecten zijn samen goed voor 15.106 nieuwe woningen.
In de laatste twee jaar heeft de Raad van State een enorme toename gezien van bewoners met klachten over bouwplannen. Vanwege de woningcrisis geeft de rechtbank woningbouwzaken sinds de zomer van 2024 voorrang. Sindsdien heeft ze al ruim 415 zaken behandeld. Zo probeert ze de vertraging iets te verminderen.
De gemeenteraad heeft de vertragingen ook opgemerkt. Agnes Maassen en Tim de Haan (beiden D66) dienden een motie in voor het opstellen van een fonds dat helpt vertraging te voorkomen. “Wat je ziet is dat zo’n 95% van de bezwaren de eindstreep niet haalt”, vertelt De Haan. In 2024 liepen er 101 procedures. Hiervan kreeg maar in vijf gevallen de bezwaarmaker gelijk. In de motie stelt D66 voor om het bouwproces door te laten gaan tijdens de afhandeling van een bezwaar. Mocht een bezwaarmaker toch gelijk krijgen, dan kan er vanuit het fonds eventueel een financiële compensatie worden betaald aan de aannemer.