Wie door Rotterdam fietst, heeft ze vast weleens gezien: vuilniswagens met dichtregels op de zijkant. Het project ‘Het gedicht is een bericht’ brengt al sinds 1988 poëzie naar het straatbeeld. Tijdens het jaarlijkse Poetry International Festival kreeg die Rotterdamse traditie een bijzondere toevoeging. Voor het eerst werd een dichtregel in Nederlandse Gebarentaal onthuld op een vuilniswagen.
De onthulling vond plaats bij LantarenVenster. De dove dichters Sam Onclin en Boaz Blume presenteerden daar hun gezamenlijke werk. Hun dichtregel luidt: “In mijn dromen stormgebaren, dansen handen luchtgedichten.” Met het gedicht willen zij laten zien dat gebarentaal meer is dan een hulpmiddel om te communiceren.
Stof tot nadenken
“Wij willen ook laten zien aan horende mensen dat wij bestaan, dat we er ook zijn en dat wij ook dromen hebben als dove mensen”, vertelt Boaz. Volgens haar kan poëzie in gebarentaal gevoelens en verhalen overbrengen op een manier die niet onderdoet voor gesproken of geschreven taal.
Ook Sam hoopt dat het project mensen nieuwsgierig maakt naar gebarentaal. “Je ziet handen, je ziet een tekening en aan de andere kant zie je de vertaling. Dat is even puzzelen. Dat vind ik juist leuk, dat mensen erover na gaan denken.”
Brengt poëzie naar mensen toe
De keuze voor een vuilniswagen lijkt misschien opvallend, maar volgens directeur Diana Chin-A-Fat van Poetry International past die perfect binnen een Rotterdamse traditie. “Er staan al ruim dertig jaar dichtregels op vuilniswagens”, legt zij uit. “Sinds 2021 is de Nederlandse Gebarentaal een officiële Nederlandse taal, maar die zie je nog heel weinig in de openbare ruimte. Daarom wilden we ook een mooie poëzieregel in gebarentaal op een van de vuilniswagens zetten.”
Rotterdam is volgens de organisatie zelfs uniek in de wereld. “Wij zijn de enige plek waar dichtregels op vuilniswagens staan”, zegt Chin-A-Fat. De voertuigen rijden dagelijks door verschillende wijken en brengen poëzie letterlijk naar de mensen toe.
Inclusie, zichtbaarheid en kracht van gebarentaal
Voor Sam en Boaz is de onthulling meer dan alleen een kunstproject. Zij zien het als een belangrijke stap voor de zichtbaarheid van de dovengemeenschap. “Het is ook een mijlpaal die we bereikt hebben hiermee in de maatschappij”, zegt Boaz. “Ik hoop dat de dovengemeenschap in de toekomst veel zichtbaarder wordt.”
Met de nieuwe vuilniswagen rijdt niet alleen poëzie door Rotterdam, maar ook een boodschap over inclusie, zichtbaarheid en de kracht van gebarentaal.