De Rotterdamse bibliotheek heeft in vijf maanden tijd 12.500 gratis abonnementen uitgedeeld. De cultuurwethouder en de bibliotheekdirecteur zijn tevreden, want de abonnementen komen grotendeels terecht bij diegenen voor wie ze bedoeld zijn.
Dit meldt onze mediapartner Rijnmond. In maart vroegen we Rotterdammers naar het gratis lidmaatschap en of dit ervoor zorgt dat ze echt vaker boeken gaan lezen. Onder de video lees je het artikel verder.
“De doelstelling was: hoe krijgen we zoveel mogelijk Rotterdammers richting de bibliotheek, en dan met name Rotterdammers die niet zo snel lid worden: mensen met een kleine beurs en mensen met een lage taalvaardigheid”, zegt cultuurwethouder Said Kasmi (D66). “Als je nu kijkt naar de cijfers, dan is ons dat gelukt.”
Young Adult en Engelstalige boeken
“Het zijn vooral mensen in de leeftijdsgroep tussen 25 en 30 jaar en vooral 65-plussers. Die doelgroepen zien we het meest vertegenwoordigd en dat weerspiegeld zich in het leengedrag”, aldus bibliotheekdirecteur Alice Vlaanderen. “We zien in de vraag naar bepaalde genres die leeftijdscategorieën terugkomen. Er is heel veel vraag naar Young Adult en Engelstalige boeken. En ook naar hobby- en psychologieboeken.”
Rotterdam en de bibliotheek begonnen in mei met het beschikbaar stellen van 20.000 gratis lidmaatschappen, voor iedereen, jong of oud, arm of rijk. Kasmi stelde daarvoor 100 duizend euro beschikbaar.
Boetevrij lenen
Met zo’n kosteloos abonnement kunnen jaarlijks zes boeken boetevrij geleend worden bij de 23 vestigingen van de bibliotheek. Na ruim vijf maanden zijn 12.500 abonnementen vergeven. Wethouder en directeur verwachten dat het restant nog voor het einde van het jaar is uitgedeeld.
‘Normaal haken ze massaal af’
Hoe is de verdeling? Ruim 6800 mensen zijn door het gratis abonnement voor het eerst lid geworden van de bieb. 750 anderen waren dat al eens eerder. Kinderen hebben een gratis abonnement tot ze meerderjarig worden. Daarna is er voor hen het betaalde lidmaatschap van 4 euro per maand beschikbaar. Tenzij je overstapt naar het gratis abonnement.
2100 jeugdleden deden dat, en daar is Vlaanderen blij mee: “Normaal haken ze massaal af. Nu houden we de jeugdleden vast.” Nog eens 2500 volwassenen wisselden een betaald abonnement om voor de gratis versie.
Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst. Maar in Nederland wordt steeds minder gelezen. Lezen kost veel tijd, is saai en het telefoonscherm is onweerstaanbaar. Met name jongeren grijpen minder vaak naar een boek, krant of tijdschrift. Dat heeft gevolgen voor hun leesvaardigheid. De laaggeletterdheid neemt toe. Volgens sommigen is er zelfs sprake van een leescrisis.
BookTok
Vlaanderen is niet zo somber. “Het aantal kinderen dat gratis lid wordt, neemt toe. Het is heel fijn dat ouders zich realiseren: ik moet met de kinderen naar de bibliotheek, want lezen is belangrijk. Dat zoveel jongeren bij ons lid worden, is ook een indicatie. Juist dingen als BookTok (een grote community van boekenliefhebbers op TikTok, red.) en allerlei online events triggeren de leesbehoefte. Onder jongeren neemt het lezen weer toe.”
Kasmi vult aan: “Je ziet nu gelukkig een soort tegenbeweging ontstaan. Het is onder jongeren sexy om meer te gaan lezen. Ze schrijven zich vaker in bij bibliotheken en lenen meer boeken. Dat is ook een nieuwe trend die gaande is.”
Landelijke aandacht
De unieke Rotterdamse actie met gratis lidmaatschappen heeft de aandacht getrokken van andere steden en de Tweede Kamer. De minister van onderwijs en cultuur onderzoekt op verzoek van het parlement of gratis lidmaatschappen in het hele land mogelijk zijn. De resultaten worden eind dit jaar verwacht. Meer dan twintig bibliotheken – waaronder die in Dordrecht – toonden ook belangstelling en vroegen om informatie.
Een gratis lidmaatschap beschikbaar stellen lijkt op het eerste oog eenvoudig. Wat wilden die bibliotheken daarover weten? Vlaanderen “Bijvoorbeeld hoe je afspraken maakt met de gemeente. Als wij niet een gemeente hadden gehad die dit belangrijk vond, dan hadden we het gewoon niet voor elkaar gekregen.”