GroenLinks-PvdA is de grootste geworden bij de verkiezingen in Rotterdam. Lijsttrekker Jeroen Postma mag nu als eerste proberen een nieuw bestuur te vormen. Hiervoor heeft de partij donderdag een verkenner aangewezen. Zij staat vanwege de verkiezingsuitslag voor een lastige puzzel. De rol van Leefbaar Rotterdam lijkt nog niet uitgespeeld. Dit meldt onze mediapartner Rijnmond.
Postma is duidelijk over zijn doel. “We gaan een coalitieakkoord sluiten dat zo links en progressief mogelijk is”, heeft de partijleider van GroenLinks-PvdA (GL-PvdA) wekenlang in elk interview en verkiezingsdebat gezegd. Hij wil vooral afspraken maken over betaalbaar wonen, het oplossen van dakloosheid en meer geld voor maatschappelijke plannen. GL-PvdA mag als grootste partij als eerste proberen een coalitie te vormen.
Om de stad te kunnen besturen, heeft een coalitie minimaal 23 zetels nodig in de gemeenteraad. De raad heeft in totaal 45 zetels. GL-PvdA en Leefbaar hebben ieder elf zetels. Omdat deze twee partijen zeggen dat ze niet met elkaar willen samenwerken, gaat een verkenner op zoek naar andere mogelijke partners voor GL-PvdA.
Voor de rol van verkenner is Cathelijne Bouwkamp aangewezen. Zij is vier jaar fractievoorzitter geweest van GroenLinks in Arnhem en is sinds 2018 wethouder in die gemeente.
D66 en Volt
Het lijkt logisch dat Bouwkamp als eerste gaat praten met het progressieve D66 (vijf zetels) en Volt (één zetel). Deze twee partijen denken grotendeels hetzelfde als GL-PvdA over betaalbaar wonen, de opvang van daklozen, een groenere stad en minder auto’s in het centrum. Ook willen zij dat Rotterdam The Hague Airport uiteindelijk sluit om er woningen te bouwen en groen aan te leggen. Maar samen hebben de drie partijen 17 zetels. Er zijn dus nog minstens zes zetels extra nodig voor een meerderheid.
DENK en VVD
Bouwkamp kan vervolgens gaan praten met DENK dat vier zetels heeft. DENK en de eerste drie partijen zijn het vaak eens over wonen en hulp aan arme mensen. Maar er is ook kritiek: GL-PvdA is niet tevreden over hoe DENK de armoede heeft aangepakt. DENK versleet de afgelopen vier jaar drie armoedewethouders. Bovendien wil DENK juist veel ruimte voor de auto in het centrum en moet het vliegveld van hen openblijven.
Een andere optie is de VVD (vijf zetels). De VVD wil na gesprekken met de Pauluskerk tegenwoordig ook meer doen voor daklozen, maar op andere punten zijn de verschillen groot. Een voorbeeld daarvan is de nieuwe verbinding over de Nieuwe Maas. De VVD wil een stadsbrug bouwen. GL-PvdA wil liever een metrotunnel, wat veel duurder is. De VVD is bang dat Rotterdam al het geld van het Rijk en de provincie kwijtraakt als de plannen voor de brug nu worden gestopt.
De drie progressieve partijen hebben samen met DENK of de VVD nog steeds geen meerderheid. Tenzij VVD en DENK allebei willen meedoen aan het nieuwe bestuur. Zo niet, dan begint het echte gepuzzel. De verkenner moet in gesprek met de vele eenpitters in de gemeenteraad. CDA, SP, 50PLUS, BIJ1, Partij voor de Dieren en ChristenUnie hebben elk een raadszetel. Forum voor Democratie won er twee. Maar met die laatste partij wil Postma op geen enkele manier samenwerken.
Eerste poging
Verkenner Cathelijne Bouwkamp zal snel starten met het onderzoek naar welke partijen echt met elkaar willen samenwerken. Als het GL-PvdA niet lukt om een groep van 23 zetels te vormen, mag Leefbaar Rotterdam het proberen.
Een mogelijke oplossing voor partijleider Ronald Buijt is om door te gaan met de huidige samenwerking van Leefbaar, VVD, D66 en DENK. Deze partijen hebben ook na de verkiezingen van woensdag met 25 zetels nog steeds een meerderheid.