Het is Wereld Suïcide Preventie Week: een week waarin in heel Nederland extra aandacht wordt gevraagd voor de preventie van zelfdoding. Ook in Rotterdam, want in de regio Rijnmond doen jaarlijks naar schatting meer dan negenhonderd mensen een zelfdodingspoging. Elke zelfdoding is er één te veel en dus maakt de stad deze week – en ook alle andere weken van het jaar – zich hard voor meer suïcidepreventie.
Vanaf 1 januari 2026 treedt de Wet integrale suïcidepreventie in werking. Via deze wet worden gemeenten verplicht een beleid te maken om suïcide in hun gebied te voorkomen. Over hoe de gemeente Rotterdam dit het beste kan doen, hebben Young010 en de Brede Raad 010 samengevat in het rapport Advies suïcidepreventie.
Dat rapport wordt deze maand officieel overhandigd aan wethouder Faouzi Achbar van Welzijn, Samenleven, Sport en Digitale Inclusie. “Zodat er beleid kan worden gemaakt mét jongeren en niet enkel over jongeren. Dat zij ook hebben kunnen meepraten”, legt een medewerker van Young010 uit.
Het rapport maakten de twee adviesorganen op nadat zij signalen ontvingen dat er steeds meer vraag was naar een beter preventiebeleid op het gebied van suïcide. “Het is een belangrijk, steeds terugkerend onderwerp; het bespreekbaar maken van moeilijke dingen, die je liever uit de weg gaat, maar die ook besproken moeten worden.” Met de komst van de nieuwe wet besloten de twee adviesorganen dat dit hét moment was voor een advies aan de gemeente. “Advies van zowel jongeren als van ouders, professionals, scholen, et cetera.”
Meer praten over suïcide nodig
In het nieuwe lokale beleid zien de adviesorganen graag dat er één iemand of één afdeling komt die verantwoordelijk is voor het preventiebeleid. “Dat er echt iemand of een afdeling is die zicht heeft op alles”, vertelt de medewerker van Young010. Ook adviseren de adviesorganen de gemeente om meer in te zetten op suïcidepreventie op plekken als scholen, voetbalclubs of jongerenhubs. “Over wat de signalen zijn van de jongeren die te maken hebben met suïcidale gedachten of depressie, zodat alle mensen die met jongeren werken ook de signalen herkennen.”
Eén van de belangrijkste conclusies uit het rapport is dat het meer bespreekbaar maken van suïcide belangrijk is. Thuis en op school wordt er vaak nauwelijks over gepraat, mede door taboes en angst om ouders te belasten.
Jongeren die de adviesorganen voor het rapport hebben gesproken, pleiten daarom voor meer aandacht voor mentale gezondheid in het onderwijs, met trainingen, gastlessen en een duidelijk protocol voor scholen. ‘Het zou helpen als kinderen al op jonge leeftijd leren hoe zij om kunnen gaan met verschillende emoties. Niet ieder kind leert dit thuis’, zo schrijven de twee in het rapport.
Laagdrempelige hulp
Daarnaast is er behoefte aan laagdrempelige hulp. Lange wachttijden en een versnipperd zorgsysteem zorgen ervoor dat jongeren afhaken. Een inlooppunt waar zij anoniem en zonder doorverwijzing terechtkunnen, net zoals Sumona in Den Haag. Sumona Rotterdam biedt op dit moment namelijk alleen hulp aan volwassenen.
Verder vragen jongeren om zichtbare campagnes en rolmodellen. Hoopvolle posters in de stad en online influencers die hun verhaal delen, kunnen helpen het taboe te doorbreken. Belangrijk is ook dat hulpverleners cultuursensitief werken en dat meer docenten, sportcoaches en jongerenwerkers worden getraind om signalen te herkennen.
Met het rapport willen Young010 en de Brede Raad 010 laten zien dat met een integrale aanpak van vroegsignalering, toegankelijke hulp en brede bewustwording een omgeving gecreëerd kan worden waarin jongeren zich gezien voelen en suïcide beter voorkomen kan worden.
Er niet alleen voor staan
In het licht van de Wereld Suïcidepreventieweek staat ook het Ikazia Ziekenhuis stil bij suïcidepreventie. Zo staat er in de centrale hal van het ziekenhuis een 113-stand met informatie over suïcidepreventie. Hier liggen onder andere flyers en kaartjes met teksten als ‘ik ben er voor je’ en ‘ik zie je’. “Om samen het onderwerp bespreekbaar te maken en te laten zien dat je er niet alleen voor staat”, aldus het ziekenhuis.
Ook op sociale media besteedt het ziekenhuis er aandacht aan door op de foto te gaan met het bord ‘subsidie raakt ons allemaal’ en de website samenmindersuicide.nl.
Bespreekbaarheid van suïcide en depressie
Het is niet voor het eerst dat het Ikazia Ziekenhuis aandacht besteedt aan de week: sinds vorig jaar staat op het voorterrein van het ziekenhuis het ‘1K Z1E J3’-bankje. Het bankje staat voor het bespreekbaar maken van suïcide en depressie. Want het vergroten van de bespreekbaarheid is heel belangrijk.
Volgens Young010 en de Brede Raad 010 is het zelfs hét belangrijkste advies uit hun rapport. ‘Jongeren willen best praten over mentale klachten of suïcidale gedachten, maar ervaren daarbij de nodige drempels’, vatten de twee samen. ‘Jongeren hebben behoefte aan laagdrempelige inloopplekken. Iedere hulpverlener zou praten over suïcide moeten beheersen. Het moet net zo gangbaar zijn als bhv.’
Denk je aan zelfmoord of maak je je zorgen om iemand? Praten over zelfmoord helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.