Na jaren van bombardementen in de Gazastrook is er een wapenstilstand tussen Israël en Hamas. In Gaza wordt voorzichtig gejuicht en families in Israël halen opgelucht adem. In Rotterdam wordt het nieuws met gemengde gevoelens ontvangen: is dit het einde van een langdurig conflict, of slechts een pauze in een uitzichtloze situatie?
In de nacht van woensdag op donderdag kwamen Israël en Hamas tot een akkoord over een staakt-het-vuren. Binnen 24 uur moet het ingaan. In het akkoord staan afspraken over de vrijlating van gijzelaars en gevangenen en het tijdelijk stoppen van militaire operaties. Ook in Rotterdam volgen mensen het nieuws op de voet.
Eerste reactie
Voor Mohamed Kotesh van de Rotterdam Palestina Coalitie was het nieuws over de wapenstilstand een moment van opluchting, maar niet zonder angst. “Ik was blij voor de mensen in Gaza”, vertelt hij. “Maar tegelijkertijd heb ik de angst dat Israël zich er niet aan gaat houden. Het is niet de eerste keer dat Israël het akkoord breekt.”
Ook in Palestina is men opgelucht door de wapenstilstand na jaren van bombardementen en oorlog. “Ik zag op WhatsApp-stories dat ze blij zijn en dankbaar, maar tegelijkertijd ook bezorgd. Israël wordt niet vertrouwd. In het akkoord staat dat alle gijzelaars vrijgelaten worden, en ik ben bang dat Israël daarna weer vrij spel heeft.”
Ook Rotterdammer Joana Cavaco, van Erev Rav, een antizionistisch Joods collectief, noemt het staakt-het-vuren een stap in de goede richting. “De situatie in Gaza is er natuurlijk één van crisis en we zijn blij dat er daarin vooruitgang geboekt is”, zegt ze. “Dit is goed voor de mensen in Gaza, maar de situatie blijft heel pittig. Wij krijgen nog steeds berichten van mensen in de Westelijke Jordaanoever en van Palestijnen met een Israëlisch paspoort dat het daar gewoon doorgaat. Voor ons is het pas over als het apartheidsregime helemaal stopt.”
Binnen de Rotterdamse Palestijnse gemeenschap heerst er een gevoel van opluchting, maar toch zijn er zorgen: “Iedereen is blij voor de mensen in Gaza”, zegt Mohamed. “Maar tegelijkertijd blijft de angst groot. Mensen hebben het gevoel dat Israël het toch weer gaat schenden. Er is hoop, maar ook realisme.”
Verschuiving Joodse gemeenschap
Joana ziet binnen de Joodse gemeenschap in Nederland zelfs een verandering. “Als ik kijk naar onze gemeenschap, dan merk ik zeker dat er iets aan het verschuiven is”, vertelt ze. “Tijdens de Rode Lijn-demonstratie stonden we voor het eerst met meer dan 200 Joodse mensen te protesteren tegen Israël. Dat is nieuw. Mensen durven zich meer uit te spreken.”
Voor haar laat dat zien dat ook binnen Joodse groepen het gesprek opener wordt. “Het is niet zwart-wit”, zegt ze. “Je kunt Joods zijn en tegelijk kritisch zijn op Israël. We willen dat mensen realiseren dat Joods zijn niet gebonden is aan een land.”
Internationale druk
Beiden benadrukken dat de wapenstilstand niet uit de lucht is komen vallen. Internationale druk, solidariteit en lokale acties spelen volgens hen een grote rol. Zo ging Mohamed begin oktober mee met de Global Sumud Flotilla om de Israëlische blokkade van Gaza te doorbreken.
“Ik denk dat alle acties invloed en effect hebben gehad”, zegt hij. “Ook met het verzet van de internationale gemeenschap hebben we echt de Israëlische regering onder druk gezet.”
Joana deelt dat trotse gevoel. “We zijn heel trots dat onze Nederlandse partners hebben meegedaan”, zegt ze. “De Flotilla was een mooi en symbolisch moment, en de aandacht die dat kreeg heeft ook geholpen om druk te zetten.”
Mohamed, die pas sinds maandag weer terug is in Nederland, geeft zichzelf echter niet al te veel credits voor de totstandkoming van het staakt-het-vuren. “De grootste reden is denk ik de standvastigheid van de mensen van Gaza. Zij hebben laten zien dat zij niet opgeven en niet vluchten uit hun gebied.”
Volgens Joana is het nu aan de internationale gemeenschap om de wapenstilstand in goede banen te leiden. “Het is een twintig stappenplan, dus het is zeker nog niet uitgevoerd”, zegt ze. “Internationaal recht moet gewoon toegepast worden en de verantwoordelijken moeten gestraft worden. Solidariteit met de slachtoffers is daarin heel belangrijk.”
Zelfde boodschap
Beiden dragen dezelfde boodschap uit: deze wapenstilstand is geen einde. “Het is nooit klaar totdat Palestina vrij is en gelijke rechten heeft”, zegt Mohamed. “De illegale nederzettingen in de Westelijke Jordaanoever gaan door, en de aanvallen in de Westbank zijn nog gaande. Misschien is deze bladzijde klaar, maar we hebben nog een heel boek.”
Joana sluit zich daarbij aan. “Wij willen een langetermijnoplossing, voor een situatie die aanwezig is sinds de jaren veertig. Israël is gewoon een imperialistisch land. De apartheid en de discriminatie van Palestijnen gaan niet stoppen met deze staakt-het-vuren. Daar is meer voor nodig.”
Hoop
Toch willen ze het kleine beetje hoop vasthouden dat dit moment brengt. “Ik hoop dat de mensen weer in waardigheid kunnen leven, in vrijheid”, zegt Mohamed. “Dat alle mensen die iemand verloren zijn, de tijd krijgen om te rouwen. En dat de aandacht niet weggaat voor de Palestijnen. Het mag niet weer zoveel levens kosten om onze rechten te krijgen.”
Joana blijft voorzichtig, maar deelt dat gevoel. “Het is een moment van hoop, maar we blijven realistisch. We blijven protesteren en solidair. Vandaag is een mooie dag, maar wie weet wat er nog gaat komen.”