De wooncrisis in Rotterdam blijft groeien. Terwijl tienduizenden Rotterdammers een huis zoeken, staan er in de stad ruim zeventienduizend woningen leeg. Soms grijpen bewoners dan naar een eeuwenoude – maar inmiddels verboden – methode: kraken. In de talkshow Studio Stadmaken gaat journalist Tara Lewis in gesprek met leegstandsexpert Sascha Meijer (OPEN Rotterdam) en de (ex-)krakers Piet Vollaard en Bo over wat we wél kunnen doen met leegstaande panden.
Verslaggever Sascha Meijer houdt voor OPEN Rotterdam een leegstandsdossier bij. Deze zomer bezocht hij een woning die al twintig jaar leeg staat. “Zo’n extreme situatie zie je niet vaak”, vertelt hij. “Maar het totale aantal leegstaande panden in Rotterdam blijft al jaren ongeveer gelijk.” Een voorstel voor een aangepaste leegstandsverordening haalde het vorige week niet in de gemeenteraad. Die regeling had het makkelijker moeten maken om langdurige leegstand aan te pakken.
Volgens Piet Vollaard, oprichter van stichting Stad in de Maak, is leegstand niets nieuws. “Er zijn altijd panden zonder functie geweest. Het probleem is dat die plekken niet aansluiten op de woningvraag.” Hij weet dat uit ervaring. Tien jaar lang beheerde hij twee leegstaande panden van woningcorporatie Havensteder. “Dat is dubbele winst: goedkoop voor de eigenaar en een speeltuin voor de beheerders.” In die panden ontstonden allerlei initiatieven, waaronder woonplekken.
Kraken als oplossing?
Op de vraag van presentator Lewis wat volgens hem een oplossing is voor leegstand, reageert Vollaard stellig: “Een daarvan is kraken. Het gebeurt al eeuwen. Waarschijnlijk werd er in de middeleeuwen ook al gekraakt.” De kraakscene in Rotterdam was volgens hem nooit echt groot. “Veel huizen waren zó vervallen dat je bijna niet hoefde te kraken om erin te kunnen.”
In Rotterdam-West beheren kraker Bo en anderen een leegstaand pand van Woonstad. Het pand was al een tijd zonder duidelijke bestemming. Nu zit daar Snackbar Frieda in, een buurtplek die draait op vrijwillige inzet. Elke vrijdag zijn er frietjes op donatiebasis. Daarnaast zijn er workshops, buurtactiviteiten en een ‘community-koelkast’ waarin eten gedeeld wordt.
Volgens Bo neemt het kraken in Rotterdam toe. “Dat is goed, want zo laat je zien dat bewoners zelf oplossingen kunnen organiseren. Een plek als Frieda bewijst dat.”
Ook Vollaard benadrukt het belang van dit soort plekken. “In wijken waar het minder gaat, ontbreekt het juist aan ruimtes om samen te komen.” Toch is het lastig om dingen in beweging te krijgen, merkt hij. “Politici en ambtenaren snappen dat dit belangrijk is. Maar zodra ik vraag welke panden leegstaan, zodat we met bewoners aan de slag kunnen, wordt het ineens ingewikkeld.”
Studio Stadmaken verbindt thema’s uit het Stadmakerscongres met de actualiteit in Rotterdam. De talkshow is een onafhankelijke coproductie van OPEN Rotterdam en Vers Beton, mogelijk gemaakt door AIR.