“Je krijgt niet meteen een zelfredzaamheidsmatrix onder je gezicht. Het gaat om echt contact met mensen die hulp nodig hebben”, zegt socioloog Annemarieke van Egeraat over het Vreewijkse bewonersinitiatief, een plek voor wie liever niet naar de gemeente stapt. Toch moeten deze organisaties steeds opnieuw strijden voor tijdelijke subsidies, terwijl hun waarde voor de samenleving al lang bewezen is. In Rotterdam groeit het besef dat dit anders moet. Maar tussen die erkenning en echte, structurele steun zit nog een groot gat.
Op de Nieuwe Binnenweg loopt wethouder Norville mee met de wijkactie ‘Ik help jou’. De gemeente trekt de stad in om mensen te wijzen op bestaande regelingen. “Mocht u hulp nodig hebben of iemand kennen die hulp nodig heeft met geld, dan staan hier alle opties in om daar langs te gaan”, zegt wethouder Norville tegen een bewoner. Het doel van de wijkactie is helder: “Zoveel mogelijk mensen bereiken die moeite hebben om rond te komen. Het gaat om ondersteuning bij vaste lasten, boodschappen of andere noodzakelijke uitgaven. Er is altijd sprake van dat daar te weinig gebruik van wordt gemaakt”, aldus wethouder Norville. Dat roept een fundamentele vraag op: waarom bereiken deze regelingen de mensen die ze nodig hebben niet?
Het antwoord ligt deels buiten het stadhuis. In Rotterdam-Zuid, in Vreewijk, ontstond vijftien jaar geleden een bewonersinitiatief dat inmiddels is uitgegroeid tot een onmisbare schakel in de wijk. Trefpunt Vreewijk, ooit een ontmoetingsplek voor havenarbeiders, ontvangt nu jaarlijks zo’n 3.200 bezoekers met uiteenlopende hulpvragen. “Ik heb rekeningen gekregen die ik gewoon niet kan betalen, de gemeentelijke onroerendezaakbelasting”, zegt een bewoner die het huis binnenstapt.
Bestuurder en coördinator Andrea Karremans zit vier dagen per week aan een tafel waar bewoners kunnen aanschuiven: “Wij helpen met alles. Allerlei hulpvragen: van ‘ik heb een nieuwe bril nodig’ tot ‘ik heb een treinkaartje nodig’, maar ook diepgaande schulden.”
Volgens socioloog en directeur van Warm Rotterdam, Annemarieke van Egeraat, zit de kracht van dit soort plekken in menselijk contact. “Bewoners voelen zich daar gezien, gehoord en geholpen. Er is tijd. Je krijgt niet meteen een zelfredzaamheidsmatrix onder je gezicht. Het gaat om echt contact met mensen die hulp nodig hebben. Zeker voor wie de stap naar de overheid groot is, omdat je de taal niet goed spreekt of denkt dat je iets moet kunnen wat je daar niet kan, is het belangrijk dat dit soort plekken er zijn.”
Erkenning, maar geen zekerheid
Door de hele stad bestaan dit soort initiatieven. Vaak draaien ze grotendeels op vrijwilligers en lokale betrokkenheid. De gemeente erkent hun belang. Dat zegt ook wethouder Norville: “Ik zou niet zo snel zeggen dat we zonder deze organisaties kunnen in Rotterdam. Ik zie in de stad veel partijen die hun schouders eronder zetten. Die samenwerking wil ik juist verder verkennen en versterken.”
Toch blijft hun bestaan onzeker. Bewonersorganisaties moeten elke twee jaar opnieuw subsidie aanvragen. Volgens Annemarieke is juist meerjarige financiering de ontbrekende schakel: “Dat leidt ertoe dat meer bewoners worden bereikt, bewoners zelf weer gaan deelnemen, de sociale cohesie wordt versterkt en we sterkere en veerkrachtigere wijken krijgen.” Haar oproep is helder: steun deze plekken structureel.
Wethouder Norville ziet de meerwaarde van langduriger ondersteuning en stelt financiering per collegeperiode voor: “Dan heb je vier jaar om jezelf te bewijzen. Daarna komt een nieuw college en maken zij opnieuw de keuzes.”
Voorzichtig vooruit
“Vergeleken met tien jaar geleden is de samenwerking tussen de stad en de gemeente duidelijk verbeterd”, zegt Annemarieke. “De gemeente staat meer open voor kennis en ervaring uit de stad en gebruikt die steeds vaker bij beleid en uitvoering.” Dat is een positieve ontwikkeling. Tegelijkertijd is er nog veel te winnen. Meer structurele samenwerking kunnen beter zichtbaar maken wat er écht speelt in de wijken, en waar ondersteuning het verschil kan maken.
Hiermee komt er een eind aan de serie ‘Werken aan Armoeden’. Kijk alle afleveringen hier terug
Deze serie is mede mogelijk gemaakt door de gemeente Rotterdam. De productie wordt onder redactionele verantwoordelijkheid van OPEN Rotterdam gerealiseerd. De gemeente Rotterdam heeft geen invloed op de inhoud.