Op 10 december vierden we het slot van het Rotterdams Vrouwenjaar: een oud-en-nieuwfeest, want het is duidelijk dat het waardevolle netwerk dat in 2025 is opgebouwd, moet blijven bestaan. Deze voorlopig laatste historische column is een terugblik en een vooruitblik: van het Rotterdamse Jaar van de Vrouw naar een Stad van Vrouwen.
Onze drijfveer om 2025 uit te roepen tot Jaar van de Vrouw was dat we zagen hoe talloze Rotterdamse vrouwen zich sinds de jaren zeventig hebben ingezet voor andere vrouwen, maar dat er anno 2025 bijna niets van bekend en bewaard gebleven is in de stad. Wat konden we leren van de acties en initiatieven van vijftig jaar geleden? Eén van de lessen is hoe belangrijk het is om je te organiseren. Dat we elkaar in Rotterdam weten te vinden. Dat we de rol, positie, kennis én inspanningen van Rotterdamse vrouwen laten zien, laten horen en met elkaar weten te verbinden.
Opening van het jaar
De initiatiefgroep bedacht al in 2023 als missie voor het themajaar: we richten de spotlight op, versterken de stemmen van en bouwen netwerken van vrouwen in Rotterdam, en zo werken we aan een gelijkwaardige toekomst voor alle Rotterdammers.
Kort daarna was er een eerste bijeenkomst in de Bibliotheek Rotterdam. In 2024 waren we achtereenvolgens in Dox, Walhalla en Zadkine, en in januari 2025 in studio 1 van De Doelen. Tijdens al die bijeenkomsten onthulden vrouwen hun plannen voor 2025. Zo kwam het dat het Rotterdamse Jaar van de Vrouw op 7 maart, met veel dank aan de raadsvrouwen, werd geopend door de burgemeester en een dag later in het Bibliotheektheater.
Economie
In de stad werden talloze evenementen georganiseerd. De meetups die we organiseerden, vonden steeds in een ander deel van de stad plaats, steeds rond een ander thema. In de maand mei ging het over economie, waar een actievoerster sprak over 1982, toen het motto was: ‘Houden van is niet onderhouden’. Een financiële hulpverleenster vertelde hoe de gevolgen zijn van al die versnipperde baantjes die vrouwen hebben. Het ging ook over wat het voor de stad zou betekenen als vrouwen stoppen met het vele onbetaalde werk dat zij doen.
Gezondheid en ruimte
Er was een indrukwekkende bijeenkomst over gezondheid in Erasmus MC, met de artsen van het Women’s Health Center, die een parallel zagen met de activiteiten van de werkgroep Tante Sjaan, en hoe die in 1977 activiteiten organiseerden met als motto: ‘Terug naar je lijf’. Wat duidelijk werd, is dat vrouwen baat hebben bij een bredere blik op gezondheid.
In IJsselmonde spraken we over het beeld van de vrouw: van de feministische filmgroep Storing tot het hedendaagse Chicks & the City. Bij Oase werd in het kader van de ruimte van de vrouw gepleit voor eigen vrouwencafés, vrouwenhuizen en feministische vrouwennetwerken. Tegenpublieken, noemt ons bestuurslid Catherine Koekoek die: “Wanneer ik denk aan vrouwenboekhandels, die nu niet meer bestaan, zie ik plekken en netwerken voor me waarin we kunnen dromen van een andere toekomst. Niet als individuen, maar als onderdeel van een gezamenlijke strijd.”
Erfgoed en beweging
Voorafgaand aan de erfgoedspecial in De Doelen deden vijf erfgoedinstellingen op social media een gefilmde oproep om meer vrouwenerfgoed te verzamelen. Zij hebben inmiddels een convenant getekend waarmee zij toezeggen dat ze daar de komende jaren mee doorgaan.
In oktober ging het over hoe vrouwen in beweging komen, individueel maar ook als groep, in actie voor bijvoorbeeld vrouwenkiesrecht of bij de Dolle Mina’s. Ongeveer zestig vrouwen kwamen in beweging bij de Dans-e-oke van Women Connected en moedigden de roeisters aan die een demonstratie coastalroeien gaven op de Maas.
Orange the World
In november hoorden we hoe hoog het aantal meldingen van geweld tegen vrouwen in Rotterdam is. Het zijn er zoveel dat er drie officieren van justitie zijn die zich toeleggen op intieme terreur. Het team van Veilige Nacht gaf tips over wat je kunt doen wanneer je ziet dat vrouwen of meisjes worden lastiggevallen.
Gaandeweg het jaar gingen de gesprekken steeds meer over de rol van mannen, kennelijk hangt dat in de lucht, getuige de landelijke campagne Man, zeg er wat van, die recent is gestart. Dat mannen medestanders zouden moeten zijn, is ook een belangrijk thema tijdens de campagne van Orange the World, die vandaag, op 10 december, eindigt niet toevallig de internationale dag van de mens. Want daar gaat het natuurlijk om: gelijke kansen.
Stad van Vrouwen
Een harde les die we kunnen leren van 1975 is dat we de inspanningen van nu niet weer verloren mogen laten gaan. Dat we ons met elkaar moeten inzetten voor duurzame en structurele aandacht en ruimte voor vrouwen in Rotterdam. Daarom eindigt vandaag weliswaar het Rotterdamse Jaar van de Vrouw, maar onze missie en inzet niet. We gaan door met de agenda, het online platform, de nieuwsbrief en social media. Met de meetups , niet meer iedere maand, maar een aantal keren per jaar. Met onze verbindende rol als een kennisknooppunt. We gaan van het Jaar van de Vrouw naar een Stad van Vrouwen. En we hopen jullie dan allemaal weer te zien.