Waar jarenlang een uitgebrande ruïne het straatbeeld bepaalde, staan nu vier uitgesproken woningen. In de resten van de voormalige Julianakerk op Heijplaat realiseerde architect Nima Morkoç het project JUUL: een woonproject waarin herinneringen aan het verleden zichtbaar blijven. “Het is onbegrijpelijk hoe dat in elkaar is geflanst. De moderne tijd met de oude tijd verweven”, spreekt een bewoner die vlak bij de Julianakerk woont, zich positief uit.
Architect Nima Morkoç neemt ons mee door het project dat binnenkort zijn eerste bewoners verwelkomt. Negen jaar geleden kocht hij de kerk, terwijl hij zelf nog studeerde. Zijn oorspronkelijke plan was om er samen met vrienden te gaan wonen. Dat idee verdween echter in rook toen de kerk zes maanden later door brand werd verwoest. “Na een jaar huilen ben ik weer aan de slag gegaan”, vertelt hij. Uit de ruïne ontstond uiteindelijk een nieuw plan. “Het ontwerp is eigenlijk heel simpel. Alles wat je van baksteen ziet is oud, en alles wat wit gestuct is, is nieuw”, aldus Morkoç.
Binnen de oude kerkmuren ontwierp hij vier woningen die recht tegenover elkaar staan. Samen omsluiten ze een centrale ruimte, waardoor de oorspronkelijke vorm van de kerk nog altijd voelbaar is. “We hebben binnen de ruïne van de kerk vier woningen ontworpen, die recht tegenover elkaar staan en daardoor een ruimte omvangen binnen de kerk. Als je daar nu loopt, heb je het gevoel dat je in de kerk staat en je door je oogharen nog even kunt wanen in de tijd van vroeger”, zegt de architect.
Juist dat gevoel was belangrijk voor Morkoç. De bewaarde bakstenen muren hebben nauwelijks nog een functionele rol, maar dragen wel de geschiedenis van de plek met zich mee. Zo blijft de voormalige kerk herkenbaar voor de bewoners van Heijplaat, van wie velen er herinneringen aan hebben.
Het grootste huis is verbonden met de oude kerktoren, die volledig in het ontwerp is opgenomen. Helemaal bovenin bevindt zich volgens Morkoç het hoogste balkon van Heijplaat. “Ik hoop dat ik af en toe word uitgenodigd om van deze plek mee te genieten”, zegt hij.
Ook andere onderdelen van de kerk kregen een nieuwe bestemming. De voormalige consistoriekamer, waar de pastoor zich voorbereidde op de dienst, is omgebouwd tot keuken. Op de oude muren ligt een laag mos. Dat is bewust aangebracht als bescherming tegen regen en uv-straling.
Onder bewoners van Heijplaat wordt het project overwegend positief ontvangen. Jarenlang keken zij uit op afgebrande muren achter hekken. Nu krijgt de plek weer betekenis. Een bewoner begrijpt goed waarom het voor veel Heijplaters belangrijk is dat een deel van de kerk behouden bleef. Toch klinkt er ook kritiek. “Het is wel meer voor de rijkere mensen, en dit gedeelte van het dorp is dat niet”, merkt een bewoner op. Een ander vraagt zich af hoe het project zich op langere termijn zal ontwikkelen. “Hoe wordt het in de tijd? Zal de tuin mooi in stand gehouden worden?” Ondanks die vragen overheerst de bewondering. Een andere bewoner: “Ik vind eigenlijk niks mooi aan Rotterdam, maar dit vind ik geweldig.”