Statiegeldjagers zorgen voor rommel: gemeente zoekt naar oplossingen

Opengetrokken prullenbakken, afval op straat en beschadigde afvalbakken. In Rotterdam zorgen mensen die op zoek zijn naar statiegeldblikjes regelmatig voor extra rommel in de stad. De gemeente ziet het probleem vooral op drukke plekken in het centrum en probeert daar samen met andere partijen iets aan te doen.

“We zijn daar zeker bewust van. Het is een groot issue waar we mee bezig zijn”, zegt Auke Bullema, woordvoerder van Stadsbeheer. “Wij zijn groot voorstander van het statiegeldsysteem, maar we zien dat er veel pogingen worden gedaan om statieblikjes te zoeken. Vervolgens wordt het niet altijd netjes achtergelaten en zien we soms ook schade aan prullenbakken.”

Volgens de gemeente gebeurt dat vooral op plekken waar veel mensen samenkomen. “Met name rondom centrale punten in de stad, zoals de Markthal, de Lijnbaan en Rotterdam Centraal, zien we dit vaker. Ook in de buurt van scholen in het centrum komen we dit tegen. Daar worden veel blikjes gebruikt. Die worden wel netjes weggegooid in de prullenbakken, maar dus niet altijd in een statiegeldbakken of -machines.”

Statiegeldbakken
De eerste verantwoordelijkheid van de gemeente blijft volgens Bullema het schoonhouden van de stad. “Wij sturen regelmatig personeel op pad om de straten schoon te maken. Dat is eigenlijk onze primaire taak.”

Tegelijkertijd probeert de gemeente ook op andere manieren het probleem aan te pakken. Zo zijn vorig jaar 31 speciale statiegeldbakken geplaatst naast bestaande prullenbakken.
“Mensen kunnen daar hun blikjes of flesjes in kwijt. Vervolgens kan een verzamelaar die er makkelijker uithalen, zonder dat de hele prullenbak overhoop gehaald hoeft te worden.”

De eerste vernieuwde statiegeldbak werd vorig jaar onthuld door wethouder Pascal Lansink-Bastemeijer en Jeroen Hillen, directeur van Statiegeld Nederland.

Verantwoordelijkheid van de industrie
Volgens Bullema ligt de oplossing niet alleen bij gemeenten. Rotterdam is daarom voortdurend in gesprek met andere grote steden, de overheid en de verpakkingsindustrie.
“Wij zitten met de gevolgen van zwerfafval op straat, maar de industrie is eigenlijk wettelijk verantwoordelijk voor het inzamelen van statiegeldverpakkingen”, zegt hij.

De wettelijke norm schrijft voor dat 90 procent van de statiegeldverpakkingen wordt ingeleverd. Op dit moment ligt dat percentage volgens de gemeente tussen de 83 en 87 procent.

“Hoe meer wordt ingeleverd, hoe beter natuurlijk. Zij hebben die verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat die blikjes terugkomen in het systeem.”

Gemeenten ontvangen via de rijksoverheid een bijdrage voor het opruimen van zwerfafval. Dat geld komt uiteindelijk van de verpakkingsindustrie. Toch zijn die vergoedingen volgens Bullema niet altijd voldoende om alle kosten te dekken.

“Wij willen afval uit het straatbeeld krijgen, maar het liefst zien we natuurlijk dat het afval helemaal niet op straat terecht komt. We zijn tegelijkertijd goed in gesprek met de industrie en proberen daarin samen op te trekken. Binnen onze mogelijkheden doen we er alles aan om de overlast zoveel mogelijk te beperken.”