Het is weer verkiezingstijd en dat is te zien in de stad. Overal door Rotterdam hangen verkiezingsposters op houten sandwichborden, vastgemaakt aan lantaarnpalen en verkeersborden. Maar wie goed kijkt, merkt: het zijn er dit jaar minder dan voorheen en sommige partijen ontbreken helemaal. Denk doet nog volop mee, D66 heeft de borden juist afgezworen.
In 2023 schreef OPEN al over de discussie rond deze borden. Toen werd in de gemeenteraad gesproken over het milieu-effect, zwerfafval en de rol van fysieke campagnes. D66-raadslid Tim de Haan diende een motie in om het gebruik van sandwichborden af te schaffen. Die werd uiteindelijk ingetrokken, maar de vraag bleef hangen: horen deze borden nog bij deze tijd?
‘Je moet zichtbaar zijn in verkiezingstijd’
Denk is daar duidelijk over. “We doen dit bij elke verkiezing”, vertelt Serkan Soytekin van de Rotterdamse fractie. “Juist omdat de opkomst vaak laag is, zeker tijdens de lokale verkiezingen, vinden we het belangrijk om zichtbaar te zijn in de wijk. Sandwichborden zijn daarvoor nog altijd effectief. Wat ons betreft, zou er zelfs meer gedaan moeten worden aan zichtbaarheid.”
De partij let er wel op waar en hoe de borden worden geplaatst. “We hangen ze bewust wat hoger, zodat ze minder makkelijk beschadigd worden of wegwaaien. En we vragen vrijwilligers de tiewraps weer op te ruimen en goed af te knippen. Natuurlijk gebeurt er weleens iets, maar we proberen er verantwoordelijk mee om te gaan.”
‘Kosten wegen niet op tegen het effect’
D66 denkt daar anders over. “We hebben het in het verleden gedaan, maar uiteindelijk wegen de kosten, het afval en de beperkte opbrengst niet op tegen het effect”, zegt Tim de Haa, Raadslid van de D66-fractie in Rotterdam. “Die borden verdwijnen na afloop vaak als grofvuil. En echt verschil in stemgedrag zien we er niet door. Persoonlijk contact werkt eigenlijk veel beter.”
Volgens De Haan is er duidelijke lijn met de landelijke fractie over deze kwestie, maar dat geldt niet voor alle partijen. “Partijen als Partij voor de Dieren en GroenLinks stonden eerder met ons op één lijn. Toch zie ik nu ook van hen weer borden hangen. Dat verbaasde me wel. Daar heb ik mijn collega van ChristenUnie wel gekscherend op aangesproken.”
‘Leefbaar begon ermee en daarna volgden anderen’
Campagnevoeren wordt door veel partijen deels centraal geregeld, bijvoorbeeld bij advertenties en grotere vormen van campagnevoeren. Maar voor beide partijen geldt dat de fysieke klusjes meestal lokaal worden opgepakt. Denk werkt met een vaste groep Rotterdamse vrijwilligers, bij D66 wordt er ook het een en ander lokaal georganiseerd.
Rotterdam is een van de weinige gemeenten waar het gebruik van sandwichborden nog is toegestaan, maar alleen rondom verkiezingen. “Eigenlijk is het een uitzondering”, legt De Haan uit. “Een aantal jaar geleden heeft de raad in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) een uitzondering opgenomen voor verkiezingstijd. Leefbaar Rotterdam begon ermee, daarna volgden anderen.”
‘Dat kan ook op milieuvriendelijke wijze’
Een belangrijke afspraak: de borden moeten uiterlijk een week na de verkiezingen weer weg zijn. Beide partijen geven aan dat ze zich daaraan houden. Voor Denk hoort het erbij. “Ja, het is werk, maar ook een mooi moment om samen terug te blikken op een intensieve campagne”, zegt Soytekin.
Toch denkt D66 dat het tijd is voor andere vormen van campagne. “We maken nu gebruik van vaste plakplaatsen en digitale trotters”, vertelt De Haan. “Ik vind dat plakken en doen ook erg leuk. Dat gevoel tijdens die campagnetijd is denk ik ook heel belangrijk, maar dat kan ook op een milieuvriendelijke wijze.”